Bitkilerin Işık Gereksinimleri Rehberi

Bir bitkinin yaşayıp yaşamayacağını çoğu zaman saksı ya da gübre değil, ışık belirler. Aynı türü pencere kenarına koyduğunuzda gürleşir, koridora taşıdığınızda solar. Bu yüzden bitki seçmeden önce evinizin ışığını ölçmek gerekir.

Aşağıda ışık koşullarını adım adım değerlendirip, düşük–orta–yüksek ışık gruplarını karşılaştırıyoruz. Amaç, mağazada beğendiğiniz bitkiyi değil, evinize uyan bitkiyi seçmenizi sağlamak.

Adım Adım: Evinizin Işığını Belirleme

1. Pencere yönünü not edin. Güney cepheler gün boyu en yoğun ışığı alır. Batı öğleden sonra sert ve sıcak ışık verir. Doğu sabah yumuşak ışık sunar. Kuzey cepheler gün boyu düşük ama dengeli ışık alır.
2. Pencereye olan mesafeyi ölçün. Işık şiddeti mesafeyle hızla düşer. Camın hemen önü ile iki metre içerisi tamamen farklı iki ortamdır. Bitkiyi camdan uzaklaştırdıkça bir ışık kademesi aşağı indiğinizi varsayın.
3. Gölge testini yapın. Öğle saatinde elinizi duvara tutun. Keskin, net gölge düşüyorsa yüksek ışık vardır. Bulanık gölge orta ışığa, gölgenin zor seçilmesi düşük ışığa işaret eder.
4. Engelleri hesaba katın. Karşı bina, ağaç, balkon çıkması, tül perde ve kirli cam ışığı ciddi biçimde keser. Perde tipi tek başına ortamı yüksek ışıktan orta ışığa düşürebilir.
5. Mevsimi ekleyin. Kışın güneş alçaktan geçer ve gün kısalır. Yazın parlak olan bir nokta kışın orta ışığa iner. Bu yüzden kış aylarında bitkileri bir adım pencereye yaklaştırmak mantıklıdır. Mevsimsel bakım takviminde bu geçişleri ayrıntılı ele alıyoruz.
6. Işık ihtiyacını bitki grubuyla eşleştirin. Ortamı belirledikten sonra aşağıdaki karşılaştırmaya bakın ve grubun dışına çıkmayın.

Üç Işık Grubu Karşılaştırması

Düşük ışık ortamları

• Düşük ışık, "ışıksız" demek değildir. Gündüz kitap okuyabildiğiniz her yer aday olabilir.
• Bu grupta yapraklar genelde koyu yeşil ve geniştir; az ışıkla verimli çalışırlar.
• Su tüketimi düşer. Aynı bitkiyi aydınlık odadaki gibi sularsanız kök çürümesi kaçınılmazdır.
• Gübre miktarını azaltın. Az ışıkta bitki besini kullanamaz, tuz birikimi olur.

Orta ışık ortamları

• Evlerin çoğu bu kategoridedir ve en geniş bitki seçeneğini sunar.
• Doğrudan güneş yerine parlak dolaylı ışık esastır. Tül perde bu grupta işe yarar.
• Alacalı (variegated) yapraklı türler burada desenini korur; çok gölgede desen kaybolur.
• Saksıyı ayda bir çeyrek tur çevirin, bitki tek yöne yatmaz.

Yüksek ışık ortamları

• Mutfak otları, meyveli türler ve sukulentler burada gerçek verimini verir.
• Yaz öğleninde cam arkası sıcaklık aşırı yükselebilir. Yaprak yanığı görürseniz yarım metre geri çekin.
• Toprak hızlı kurur; drenajı iyi karışım ve yeterli hacimde saksı şart. Toprak ve saksı seçimi bu grupta doğrudan hayatta kalma meselesidir.
• Karanlık ortamdan gelen bitkiyi birden güneşe koymayın. Bir–iki hafta boyunca günde birkaç saat artırarak alıştırın.

Sık Yapılan Hatalar

• Işığı gözle abartmak. İnsan gözü çok geniş aralığa uyum sağlar. Aydınlık gördüğünüz oda bitki için karanlık olabilir. Gölge testine güvenin.
• "Az ışığa dayanıklı" ifadesini yanlış okumak. Dayanıklı olmak, orada gelişmek demek değildir. Bitki hayatta kalır ama büyümez.
• Işık sorununu suyla çözmeye çalışmak. Solgun bitkiye fazladan su vermek en yaygın hatadır. Çoğu zaman sonuç kök çürüğüdür.
• Sarı yaprağı hastalık sanmak. Alt yapraklardan başlayan sararma çoğu kez ışık ya da sulama kaynaklıdır. İlaçlamaya geçmeden önce konumu sorgulayın.
• Aşırı ışığı görmezden gelmek. Yapraklarda beyazlaşma, kağıtlaşmış kahverengi lekeler ve kıvrılma güneş yanığıdır. Sulama sorunundan farklıdır.
• Y

  Bunlar da ilginizi çeker

  • Bitki Gübrelerinin Karşılaştırmalı İncelemesi
  • Yaygın Bitki Hastalıkları ve Tedavi Yöntemleri
  • Gerekli Bahçecilik Araçları Seçim Rehberi
  • Mevsimsel Bitki Bakım Takvimi
  • Küçük Alanlar İçin Bahçecilik Çözümleri
  • Yeni Başlayanlar İçin Kolay Bitkileri