Fide ve Saksi
Balkon Bahçeciliğine Uygun Saksi Bitkileri
Balkon, bahçesi olmayanın en pratik yeşil alanıdır. Ama zorlu bir alandır: rüzgâr, ani sıcaklık değişimi, sınırlı toprak hacmi ve komşu duvarların gölgesi. Doğru bitki seçilmezse ilk sıcak haftada yanar, ilk lodosta devrilir.
Aşağıdaki adımlar, balkon saksı bitkileri arasından kendi balkonunuza uyanı ayırmanız için hazırlandı. Karar verirken bitkinin adına değil, balkonunuzun koşullarına bakın.
Adım Adım Seçim
-
Yönü belirleyin.
- Güney: gün boyu güneş, yüksek sıcaklık. Lavanta, biberiye, kekik, sardunya, begonvil.
- Doğu: sabah güneşi, ılıman. Fesleğen, marul, çilek, menekşe.
- Batı: öğleden sonra kavurucu ışık. Zeytin, defne, etli yapraklılar.
- Kuzey: gölge. Eğrelti, şeflera, zamyokulkas, yeşil yapraklı süs bitkileri.
Işık ihtiyacını ölçmenin en kolay yolu, bir gün boyunca saat başı balkona bakmak. Doğrudan güneş süresini not edin.
-
Rüzgârı test edin. Korkuluğa ince bir kurdele bağlayın. Sürekli dalgalanıyorsa rüzgârlı bir balkondasınız. Bu durumda geniş ve ince yapraklı bitkilerden uzak durun. Yaprakları kalın, sert veya iğne biçimli türler daha dayanıklıdır.
-
Ağırlık sınırını hesaplayın. Islak toprak ağırdır. Korkuluğa asılan uzun saksılar rüzgârda tehlikelidir. Yüksek katlarda saksıları zemine koyun, korkuluğun iç tarafına alın ve büyük kapları duvar dibine yerleştirin.
-
Saksı hacmini bitkiye göre seçin. Küçük saksı hızlı ısınır ve hızlı kurur. Balkonda en sık yaşanan sorun budur.
- Baharatlar: 3–5 litre
- Sardunya, ateş çiçeği: 5–8 litre
- Domates, biber, patlıcan: 15–25 litre
- Çalı formlu bitkiler, cüce meyve: 30 litre ve üzeri
Malzeme tercihi de önemli. Terracotta nefes alır ama çabuk kurur; plastik suyu tutar, hafiftir, rüzgârda devrilir. Saksı çeşitleri konusunu ayrıntılı ele aldığımız bölüm karar aşamasında işinizi kolaylaştırır.
-
Toprağı hafiflet ama su tutsun. Bahçe toprağını olduğu gibi saksıya koymayın; sıkışır. Torf veya kokopit ağırlıklı harca perlit ve bir miktar kum ekleyin. Drenaj deliği şart. Alta 2–3 cm iri malzeme koyun. Toprak türleri karşılaştırmasında hangi karışımın hangi bitkiye uyduğunu görebilirsiniz.
-
Sulama düzenini baştan kurun. Balkonda yaz ortası günde bir sulama gerekebilir. Tatile çıkıyorsanız fitilli sistem veya damlama düzeneği kurun. Parmağınızı 3 cm daldırın; nemliyse sulamayın.
-
Gübreyi seyrek ve düzenli verin. Saksıda besin sınırlıdır ve her sulamada bir kısmı akar. Büyüme mevsiminde 15 günde bir sıvı gübre yeterlidir. Kış aylarında kesin.
-
Kışlık planı şimdi yapın. Kaç bitkiyi içeri alabileceğinizi düşünün. Yeriniz yoksa, tek yıllık türler yerine soğuğa dayanıklı çok yıllıkları tercih edin.
Karşılaştırma Tablosu
| Bitki |
Işık |
Rüzgâr dayanımı |
Sulama |
Zorluk |
| Biberiye |
Bol güneş |
Yüksek |
Az |
Kolay |
| Lavanta |
Bol güneş |
Yüksek |
Az |
Kolay |
| Sardunya |
Güneş |
Orta |
Orta |
Kolay |
| Fesleğen |
Yarı gölge–güneş |
Düşük |
Sık |
Orta |
| Cüce domates |
Bol güneş |
Orta (destekli) |
Sık |
Orta |
| Zamyokulkas |
Gölge |
Orta |
Çok az |
Çok kolay |
| Eğrelti |
Gölge |
Düşük |
Sık, nemli |
Orta |
| Çilek |
Güneş–yarı gölge |
Orta |
Düzenli |
Kolay |
Kararsız kaldığınızda: dar ve rüzgârlı balkon için biberiye, lavanta, kekik üçlüsü; gölgeli balkon için zamyokulkas ve şeflera; yeni başlayan için sardunya ve nane güvenli tercihlerdir.
Sık Yapılan Hatalar
- Fazla sulama. Balkonda ölümlerin büyük kısmı susuzluktan değil, kökün boğulmasından olur. Tabakta biriken suyu boşaltın.
- Küçük saksıda büyük bitki. Domatesi 5 litrelik kaba dikmek, ürün beklememek anlamına gelir.
- Öğle güneşinde saksı değişimi. Repotting sabah erken veya akşamüstü yapılır.
- Korkuluğa güvenmek. Kancasız asma saksılar rüzgârda aşağıya düşer. Kelepçe ve emniyet bağı kullanın.
- Her bitkiyi bir arada sulamak. Sukulent ile eğrelti aynı programda yaşamaz. Bitkileri su ihtiyacına göre gruplandırın.
- Hastalığı geç fark